Fizîk (grekî φυσική, fizîke „a xwezayî“) zanista siruştî a, ku zagonên bingehînên xwezayî, her tiştên ku xweza bi wan ve ava buye û bandorgewrînên wan li ser hev lêdikole, ye. Fizîk hem bi gewşîn û helwestên bûjen û zeviyan ve, di dem û cîh de, û hem jî bi avahiya dem û cîh ve dikeve….
Kategori: B -OTHER LANGUAGES
Nutron Çîye ?
Di Fîzîkê da, Nutron (bi Inglîzî Neutron) yek ji kerî yên Atomê ye ko çi barekê karevayî nîne û bariste yê wê 939.573 MeV/c² (1.6749 × 10−27 kîlogram, piçekê zêdetir ji protonê) ye. Zivirîna wê li dor xwe ½ e. Dijkerîya wê dijnutron e. Nurton û proton bihevra navokê pêkdiînin. Navoka piraniya atoman (hemî îzotopên…
Di meteorê de madeya organîk hate vedîtin
Zanyarên NASA analîza ku li ser metetora ku di sala 2000 de ketibû Qenada çêkirin, encamek balkêş derket holê. Li gor analîzan xuya bû ku di nava meterorê (kevirên ezmanê) de ji Rojê kevintir madeyên organîk vedîtin kirin.Madeyên organîk madeyên ku bermayîyên giyanwerî ne. Zanyaran wisa texmîn dikin giyanwerîya li Cîhanê ji bi riyeke wisa…
Arketîp, Anîmûs, Anîma / Kurdî
Arketîp Arketîp, bi grekî tê wateya dîmenên dîrokkevn. Fîgûr, drûv, qalibên fêrbûyî yên ji demên pirr kevn hatine û di binhişarê de cih digirin in. Evana qalibên dînamîk in û bandora xwe li hişarê dikin. Zarok van sîmbolan ji çîrokan, stranên dengbêjiyê, ji destanên lehengî, ji sirûdan hwd werdigire. Dîmenên lehengan di mejiyê wê de…
Girtina heyvê û rojveger di heman rojê diqewimin
HAWAR NET /Li Kîşwera Amerîkayê piştî 456 salan, rojvegera 21ê kanûnê û girtina heyvê dê di heman rojekê biqewimin. Navenda Lêkolînên Fezayî û Asmanî ya Neteweyî ya Amerîkayê (NASA) ragihand ku , girtina heyvê dê îsal li Amerîkaya Başûr û Bakur bê dîtin û girtina heyva cara dawîn li sala 1554ê digel rojvegera 21ê kanûnê…
Di galaksiya me de, di 100 mîlyon gerstêrkê de jiyan heye
Zanyar îdda dikin ku di galaksiya me de îxtîmala hebûna 100 mîlyon gerstêrkên ku dikare têde jiyan be hene. Bi taybetî di mehên dawî de daxûyaniyên bi vî rengî her diçe zêdetir dibe. Ev yek ji baweriya “ji xeynî me jî giyanwer hene” xûrttir dike. NASA sala 2009’an de satayalteke bi navê Kepler ji…
Gelo hûn dizanin; Oksîjena ser Cîhanê herî zêde çawa pêk tê?
HAWAR NET / Oksîjen çavkaniya jiyanê ye, lê çavkaniya oksîjenê çiye? Gellek kes wê bibêjin dar û daristan. Lê ne wisa ye. Li cîhanê herî zêde oksîjenê kevzên avê didin der. Kevzên avê ji hemû dar û giyayan 2 car zêdetir oksîjenê çêdikin . Feydeya daristanan di warê oksîjenê de ne pir zêde ye lê aliyê…
Xaniyekî 11 hezar salî hate dîtin
HAWAR NET / Arkeologan li Îngîlîstanê diyar kirin ku xaniya herî kevn ya li vî welatê kifş kirin e. Xaniya ku nêzîkî gola li Star Carr’ê hatiye dîtin tê bawer kirin ku aîdî nêçîrvanên wê demê bûye. Tê texmîn kirin ku xanî BZ sala 8 hezar 500’ê de hatiye ava kirin. Lêkolînvanan diyar kirin ku…
Piştî 200 mîlyon salan çavê xwe li cîhanê vekir!
HAWAR NET / Ev “bebik” 200 mîlyon salî ye. Zanyarên îngîlîzî hêkên giyawerên herî kevn a dinyayê ên bi navê “trîops” xistin rewşa dol girtinê û ji nava wan hêkan yekî serket û ji cihanê re got merheba!.. Trîops ku wek fosîlên ku dijîn tên binav kirin û sedhezaran salan beyî zêde vegûherin hatina roja…
Ji bo nexweşiya pençeşêra xwînê vedîtinek nû
Hawar Net / Zanyaran huncereya bi tendûrist ya ku li rastî tu mûtasyonên genetîkî nehatî ji çermê nexweşên pençeşêra xwînê hilberandin. Zanyarên Qenedî, di dermankirina pençeşêra xwînê de, ku yek ji zortirîn curên pençeşêrê ye, serkeftinek mezin bi dest xistin û huncereya bi tendûrist ya ku li rastî tu mûtasyonên genetîkî nehatî ji çermê…
Bermahiyên festîvaleke 12 hezar sal berê hate dîtin
(HAWAR NET) — Mirov beriya 12 hezar salan dest bi li dar xistina festîvalekan kirine. Arkleoagan li Îsralê di kolaneke de fosîlên 12 hezar salî yên hewywanan hatin dîtin. Lê derket holê ku fosîlên han ji fosîlên din cûdatirin û aîdî festîvaleke 12 hezar sal berê ne. Hate diyar kirin ku piraniya fosîlan aîdî hewyanên…
Cureyekî nû ya mirovan hate dîtin
(HAWAR NET) — Li gor fosîlên ku hatine peyda kirin derket holê ku ji xeynî mirova hemdem (homo sapiens), Neandertal cureyekê nû ya mirovan heye. Ji ber ku fosîlê vê cureyê di şikefta Denisova yê di çiyayên Altayê de hatin dîtin navê vê curea nû jî wekî ‘Denisovan’ hate dayîn. Di şikeftê de li gel…