Stêrk bi awakî giştî ji gazên hîdrogen û hêliyom û beşekî biçûk ji hin gazên din pêktên Stêrk ji hêza xwe wek goyekî ja gazê ronahî dide, di hundirê wê de reaksiyona atomî pêk tê û tîrêj jê peyda dibin. Bi gelemperî di hundirê wê de hîdrogen di bin pestan û zora reaksiyona atomî de…
Anadolu’nun Geç Miyosen Zürafaları (Mammalia Giraffidae)
PDF Dosyayı açmak ve makaleyi okumak için tıkla
3 Toynaklı At Sivas’ta Bulundu
13 yıl önce, Sivas’ın Halimhanı ve Hayranlı köylerinin yakınlarında 50 kilometrekarelik bir alan Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Antropoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Erksin Güleç’in çok ilgisini çekti. Çünkü elindeki haritalar ve uydu fotoğrafları burada fosillerin bulunduğunu gösteriyordu. 8-9 milyon yıl öncesine ait insan atalarının fosillerini bulmak için, 15 kişilik bir ekiple kazmaya başladı. Tespit…
Gelecek ve İnsan
Bu çalışma Evren Dünya ve İnsan başlıklı yazımın devamı olarak hazırlandığından, oradan bir tabloyu ele alarak başlamak istiyorum. İNSANIN TARİHÇESİ 5-15 milyon yıl önce insanların ilk atası olan bir primat türü Afrika’da görülür 7 milyon yıl önce Doğu Afrika’da Rift Vadisi boydan boya çöker 6.000 km uzunlukta, 4.000 m derinlikte bir fay çukuru oluşur Oluşan bu duvar…
Neandertaller de Konuşabiliyorlar mıydı?
Neandertaller de Konuşabiliyorlar mıydı? Sözlü konuşma, yalnızca modern insanın sahip olduğu bir özellik mi’ Ya geçmiş akrabalarımızdan Neandertaller’ Onlar da konuşabiliyorlar mıydı’ Bunu kesin biçimde belirlemek için biliminsanları çok uğraştılar. Neandertallerin büyük beyinlere, karmaşık davranış biçimlerine (ölülerini gömmek gibi) sahip oldukları biliniyor. Ancak konuyla ilgili tüm deliller şu ana kadar dolaylı olmaktan öteye gidememiş; nedeni…
11. Boyut
Evren neden var oldu? Araştırmacılar, bu sorunun yanıtını “Her Şeyin Teorisi” adını verdikleri bir evren formülüyle yanıtlamayı umuyorlar. İngiliz astrofizik uzmanı Stephen Hawking, yeni bulgularıyla, içinde eşizlerimizin bulunduğu fantastik bir “hiper uzay”ın kapılarını açıyor. Biz diğer evrenleri göremiyoruz; ancak, Hawking teorisinde, paralel evrenlerde olanların bizim korkularımızı, becerilerimizi ve özlemlerimizi etkileyebileceğini ileri sürüyor. Diğer boyutlar, yuvarlanmış…
Yaratıcı Beyin
şi benzeri görülmemiş bir eser ortaya koymak olarak tanımladığımız yaratıcılığın kaynağını hiç merak ettiniz mi? Herkes yaratıcı olabilir mi? Yaratıcılık kalıtsal mı? Acaba yaratıcı yönümüzü güçlendirebilir miyiz? Iowa Üniversitesi psikiyatri profesörü Nancy Andreasen yıllarını bu ve benzeri soruların cevabını aramaya adamış bir bilim insanı. Andreasen yaratıcılık ile zekânın farklı şeyler olduğunu belirtiyor ve yaratıcılığı şöyle…
Yunuslar İnsanlar Kadar Zeki Olabilir mi?
Yunus Can Esmeroğlu Yunuslar insanlar kadar zekilerse onlarla biraz daha farklı bir iletişim kurmamız gerekmez mi? Bu sorular oldukça önemli bir toplantıda tartışıldı: Amerikan Bilimi Geliştirme Derneği’nin (American Association for the Advancement of Science) yıllık toplantısında. Konu başlıklarından biri yunusların zekâsının etik ve politik etkileri idi. En baştan başlayalım: Yunuslar ne kadar zeki? Araştırmacılar bu…
Maddenin Temel Yapıtaşı Tartıldı!
Bilimciler, ‘görünür evren’in temel yapıtaşları olan kuarkların kütlesini netleştirdiler. Evrendeki “tanıdığımız madde”nin yüzde 99’dan fazlası, atom çekirdeklerini oluşturan proton ve nötronlardan mamul. Bu çekirdek parçalarıysa basit anlatımla kuark denen temel parçacıkların iki çeşidinden oluşuyor. Kuarkların maddenin temel yapı taşları olduğu, 1968 yılında keşfedilmişti. Doğada kuarkların 6 türü ya da fizik diliyle “çeşnisi”, bir de bunların…
Paralel Evrenler
Birçoklarımızca bilim kurgu filmi konusu ve espri malzemesi olarak algılanan paralel evrenler aslında başta gökbilimciler ve sicim kuramcıları olmak üzere birçok fizikçi ve matematikçinin ciddiye aldığı araştırma konularından. Aralarında David Gross’un da olduğu, Nobel ödüllü bir grup bilim insanına göre paralel evrenlerin var olduğu fikri gerçekten uzak ve hiç de zarif olmayan bir fikir; Alan…
Karşı-madde / Evrende Pek Varolmayan İkizimiz
Maddenin zamanda ters ilerleyen ikizi olarak yorumlar Richard Feynman karşı-maddeyi. Parçacık fiziği diyagramlarında karşı-maddenin zaman oku ters yöne çizilir. Fizikçilere hesaplama kolaylığı getirdiğinden olsa gerek, çabuk benimsenmiştir bu yorum. Hâlbuki zamanın okunu ters çizmek kolay, ama anlaması zordur. Paul Dirac, 24 yaşında Cambridge Üniversitesi’nde bitirdiği doktora teziyle kuantum fiziği dünyasının matematiksel yapısını değiştirmişti bile. 26…
Genel Görelilik Kuramından Kuasarlara
EPFL astrofizik laboratuvarında ilk defa Dünya ile uzak bir gökada arasına yerleşmiş ve kütleçekimsel mercek görevi gören bir kuasar keşfedildi. Einstein’ın genel görelilik kuramına göre, büyük kütleli bir cisim (büyük gökadalar ya da yıldız kümeleri gibi) Dünya ile bir gökadanın arasına girerse, bu gökadadan gelen ışık kırınıma uğrar. Başka bir deyişle gökadanın ışığı büyük kütleli…
Evrim Teorisi Online 